Η ραγδαία εξάπλωση του Κορωνοϊού και η αύξηση των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων στην Κύπρο οδήγησε την Κυπριακή Δημοκρατία να λάβει πρόσθετα και αυστηρότερα μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης του.

Η εξαγγελία των νέων μέτρων από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τους Υπουργούς Υγείας, Οικονομικών και Εργασίας δημιούργησε αναστάτωση τόσο στον επιχειρηματικό κόσμο όσο και στους άμεσα επηρεαζόμενους εργαζόμενους, γεννώντας παράλληλα και πάρα πολλά ερωτήματα που έχουν να κάνουν με τον τρόπο εφαρμογής των εν λόγω μέτρων, τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν και τα δικαιώματα και υποχρεώσεις που πηγάζουν από αυτά. Δια του παρόντος, στη βάση και των μέχρι σήμερα ανακοινωθέντων, εν αναμονή και του αναλυτικών Σχεδίων που θα εκδοθούν από τα αρμόδια Υπουργεία, θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε σε ερωτήματα που προβληματίζουν εργοδότες και εργοδοτούμενους σχετικά με καθημερινής φύσεως ζητήματα που προκύπτουν από την εφαρμογή των νέων έκτακτων μέτρων.

Ποιες είναι οι υποχρεώσεις του Εργοδότη ενόψει της εξάπλωσης του κορωνοϊού;

Κάθε εργοδότης έχει εκ του νόμου υποχρέωση να αξιολογεί συνεχώς το εργασιακό περιβάλλον και να λαμβάνει όλες τις αναγκαίες ενέργειες ενόψει πιθανών κινδύνων, μεταξύ άλλων και της εξάπλωσης και μετάδοσης του κορωνοϊού. Κατά συνέπεια, πρέπει να λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα με σκοπό την διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία. Παραδείγματα αυτού του είδους είναι η παροχή απολυμαντικών, αντισηπτικών και τεχνικών δυνατοτήτων ως εναλλακτική λύση σε φυσικές συναντήσεις (π.χ. τηλεδιασκέψεις). Επιπρόσθετα, όπου αυτό είναι εφικτό, συνιστάται η εργασία να διεκπεραιώνεται από το σπίτι.

Ως προς τα ενδεδειγμένα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται έχει εκδοθεί και σχετική ανακοίνωση του Υπουργείου Υγείας. Μεταξύ άλλων, επιχειρήσεις οι οποίες δέχονται κοινό για εξυπηρέτηση θα πρέπει ανά πάσα στιγμή ο αριθμός ατόμων, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων, να μην υπερβαίνει το ένα άτομο ανά 8 τ.μ. ωφέλιμου χώρου και να διατηρείται απόσταση ασφαλείας 2 μέτρων μεταξύ των πελατών.

Επίσης, καταστήματα, π.χ. καταστήματα ένδυσης/υπόδησης κ.α. που βρίσκονται εκτός εμπορικών κέντρων και δεν εμπίπτουν στον ορισμό του πολυκαταστήματος δύνανται να απασχολούν μέχρι 5 εργαζόμενους ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να τηρείται η αναλογία 1 άτομο ανά 8 τ.μ., περιλαμβανομένων των εργαζομένων.

Πότε δύναται ο εργοδότης να απαγορεύσει σε έναν εργαζόμενο να εισέλθει στο χώρο εργασίας;

Ο εργοδότης είναι υπεύθυνος για την παροχή ενός ασφαλούς και υγιούς περιβάλλοντος εργασίας. Ο κίνδυνος εξάπλωσης του κορωνοϊού οδήγησε το Υπουργείο Υγείας να εκδώσει συγκεκριμένες οδηγίες ως προς άτομα τα οποία είτε έχουν προσβληθεί από τον εν λόγω ιό ή ενδέχεται να έχουν προσβληθεί. Οι εργοδότες είναι υποχρεωμένοι να τηρούν αυστηρά τις εν λόγω οδηγίες και να μην επιτρέπουν σε άτομα τα οποία εμπίπτουν στις οδηγίες του Υπουργείου Υγείας να εισέρχονται στο χώρο εργασίας. Τα εν λόγω άτομα θα δικαιούνται σε επίδομα ασθενείας ως αναλύεται στην ερώτηση 8 κατωτέρω.

Ειδικότερα, το Υπουργείο Υγείας καθορίζει ότι, εργοδοτούμενοι οι οποίοι (α) είναι θετικοί στον κορωνοϊό ή (β) έχουν έρθει σε επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα ή (γ) τις τελευταίες 14 ημέρες ταξίδεψαν στο εξωτερικό, ανεξαρτήτως προορισμού, πρέπει να περιοριστούν από τον εργασιακό χώρο.

Επίσης, με σκοπό την ασφάλεια και υγεία των λοιπών εργαζομένων, ο εργοδότης δύναται να αρνηθεί πρόσβαση σε προσωπικό το οποίο ενδεχομένως να έχει μολυνθεί, καθώς προέχει η ασφάλεια των υπόλοιπων εργαζομένων. Σε τέτοια περίπτωση μπορεί να ζητηθεί στον εργαζόμενο να εργάζεται από το σπίτι και να προβεί παράλληλα σε όλες τις αναγκαίες διευθετήσεις για να υποβληθεί σε ιατρική εξέταση.

Μπορεί ο εργοδότης να ειδοποιήσει τους εργαζόμενους του, εάν παρουσιαστεί επιβεβαιωμένο κρούσμα στο χώρο εργασίας, χωρίς αυτό να συνιστά παραβίαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα;

Το απόρρητο των εργαζομένων όσον αφορά τον κορωνοϊό θα πρέπει να διατηρείται στο μέτρο του δυνατού, στη βάση και της σχετικής νομοθεσίας περί προσωπικών δεδομένων και χωρίς να διακινδυνεύει βλάβη άλλων υπαλλήλων της επιχείρησης.  

Οι προσωπικές πληροφορίες σχετικά με την ασθένεια πρέπει πάντα να αντιμετωπίζονται με προσοχή. Κατά συνέπεια, οι πληροφορίες σχετικά με ένα επιβεβαιωμένο κρούσμα δεν πρέπει να εξαπλωθούν σε μεγαλύτερο πλήθος από ότι είναι απαραίτητο. Ωστόσο, εάν υπάρχει ένας έγκυρος λόγος, δηλαδή πρέπει να εξεταστεί εάν περισσότερα άτομα έχουν έρθει σε επαφή με το επιβεβαιωμένο κρούσμα, τότε αυτό μπορεί να κοινοποιηθεί σε μια τέτοια μεγαλύτερη ομάδα ανθρώπων. Συνεπώς, η οποιαδήποτε δημοσιοποίηση/γνωστοποίηση τέτοιας πληροφόρησης θα πρέπει να τυγχάνει ορθής διαχείρισης και επεξεργασίας και όπου αυτό είναι πράγματι αναγκαίο.

Υπάρχει υποχρέωση για τον εργοδοτούμενο να απαντήσει στις ερωτήσεις του εργοδότη σχετικά με το εάν έχει πρόσφατα ταξιδέψει στις περιοχές υψηλού κινδύνου ή στις περιορισμένες περιοχές;

Το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο, ωστόσο δεν είναι απόλυτο. Στις περιπτώσεις όπου τίθεται, μεταξύ άλλων, ζήτημα δημόσιας υγείας τότε η επέμβαση στο δικαίωμα της ιδιωτικής ζωής είναι δικαιολογημένη.  Επομένως, δεδομένου ότι ο εργοδότης οφείλει να διατηρεί και να διασφαλίζει ένα υγιές και ασφαλές εργασιακό περιβάλλον, τέτοιου είδους ερώτηση δύναται να τεθεί από αυτόν προς τον εργοδοτούμενο και ο τελευταίος οφείλει να απαντήσει. Φυσικά, ως αναφέρουμε ανωτέρω, οι απαντήσεις του εργοδοτούμενου θα επεξεργάζονται κάτω από την ομπρέλα της νομοθεσίας του GDPR.

Ποιες επιχειρήσεις εντάσσονται Σχέδιο Αναστολής Εργασιών;

Οι επιχειρήσεις των οποίων οι εργασίες τους έχουν ανασταλεί υποχρεωτικά για περίοδο 4 εβδομάδων από τις 16/03/2020 δυνάμει Διατάγματος του Υπουργού Υγείας ημερ.15/03/2020 (εμπορικά κέντρα, πολυκαταστήματα, καφετέριες, καφενεία, μπαρ και  όλες οι επιχειρήσεις εστίασης - εξαιρούνται οι υπηρεσίες κατ’ οίκον διανομής -, κέντρα διασκέδασης, κινηματογράφοι, θέατρα, αίθουσες θεαμάτων, βιβλιοθήκες, μουσεία, αρχαιολογικοί και ιστορικοί χώροι, πρακτορεία τυχερών παιγνιδιών, καζίνο κ.λπ., αθλητικές εγκαταστάσεις, αθλητικοί όμιλοι, πολιτιστικοί όμιλοι και σωματεία, θεματικά πάρκα (λούνα πάρκ κλπ), κουρεία, κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής-μασάζ) και όσες επιχειρήσεις θα συνεχίσουν τη λειτουργία τους και θα υποστούν μείωση του κύκλου εργασιών πέραν του 25%, δύνανται να ενταχθούν στο Σχέδιο Αναστολής Εργασιών.

Σημειώνεται ότι επιχειρήσεις των οποίων οι εργασίες έχουν ανασταλεί διατηρούν τη δυνατότητα κεκλεισμένων των θυρών να εκτελούν διοικητικές ή άλλες εργασίες με απαραίτητη προϋπόθεση την τήρηση όλων των κανόνων υγιεινής.

Σε επιχειρήσεις, που σύμφωνα με τις οδηγίες αναστέλλουν την λειτουργία τους, οι εργαζόμενοι όλων των τμημάτων, περιλαμβανομένου του διοικητικού προσωπικού, δικαιούνται σε «ανεργιακό επίδομα».

Αναφέρουμε ότι δεν έχουν δοθεί ακόμη οδηγίες και/ή κατευθυντήριες γραμμές στις περιπτώσεις όπου ο εργοδότης επιθυμεί εθελοντικά να αναστείλει τις εργασίες του και κατά πόσον αυτός θα εμπίπτει στο Σχέδιο Αναστολής Εργασιών.  

Οι λεπτομέρειες και όροι του Σχεδίου αναμένεται να ανακοινωθούν σύντομα και η υποβολή αίτησης για ένταξη σ’ αυτό θα γίνεται ηλεκτρονικά.

Ποιες επιχειρήσεις εντάσσονται στο Σχέδιο Στήριξης Μικρών Επιχειρήσεων;

Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα στοιχεία, το Σχέδιο Στήριξης Μικρών Επιχειρήσεων αφορά επιχειρήσεις που (α) απασχολούν μέχρι 5, νοουμένου ότι διατηρούν τους υπαλλήλους τους στην εργασία και (β) έχουν υποστεί μείωση του κύκλου εργασιών τους πέραν του 25%.

Το εν λόγω Σχέδιο προβλέπει επιδότηση του 70% του μισθολογικού κόστους των υπαλλήλων. Οι λεπτομέρειες και όροι του Σχεδίου αναμένεται να ανακοινωθούν σύντομα και η υποβολή αίτησης για ένταξη σ’ αυτό θα γίνεται ηλεκτρονικά.

Ποιοι δικαιούνται να εργάζονται από το σπίτι;

Στις περιπτώσεις όπου εργοδοτούμενοι πρέπει να τεθούν σε υποχρεωτικό αυτοπεριορισμό αλλά είναι σε θέση να εργαστούν, τότε, εάν είναι εφικτό, μπορεί να επιτραπεί στους εργαζόμενους να εργάζονται από το σπίτι.

Πρόσθετα, σύμφωνα με τις οδηγίες του Υπουργείου Υγείας οι εργοδότες θα πρέπει να παρέχουν την ευχέρεια  στους εργοδοτούμενους οι οποίοι υπερβαίνουν το 60ο έτος ηλικίας ή ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως αυτές καθορίζονται από το Υπουργείο Υγείας, να εργάζονται από την οικεία τους. Για τους ενήλικες που παρουσιάζουν επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα ως καθορίζονται από το Υπουργείο Υγείας, εάν δεν είναι εφικτή η εργασία από την οικία τους θα δικαιούνται σε καταβολή επιδόματος ασθενείας.

Σημειώνεται ότι, οι εργοδοτούμενοι οι οποίοι υπερβαίνουν το 60ο έτος ηλικίας και δεν παρουσιάζουν επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα, δύνανται να εργάζονται και στο χώρο εργασίας, νοουμένου ότι τηρούνται τα μέτρα προστασίας στον εργασιακό χώρο

Ποιοι δικαιούνται σε καταβολή «επιδόματος ασθενείας»;

Όπου η εργασία από το σπίτι δεν είναι δυνατή και ως εκ τούτου εργοδοτούμενος, που εμπίπτει στα άτομα που περιλαμβάνονται στις Οδηγίες του Υπουργείου Υγείας,  δεν μπορεί να εκτελέσει τα καθήκοντα του εκτός του χώρου εργασίας, τίθεται ζήτημα κατά πόσον ο αυτός θα δικαιούται σε πληρωμή για την περίοδο που θα βρίσκεται εκτός εργασίας. Ένεκα του ότι η απουσία του εργοδοτούμενου δεν οφείλεται στον εργοδότη, ο τελευταίος δεν έχει υποχρέωση να καταβάλει σ’ αυτόν μισθό για την περίοδο απουσίας καθότι ο εργοδοτούμενος για την εν λόγω περίοδο θα λάβει επίδομα ασθενείας.

Σύμφωνα με τα νέα μέτρα που εξήγγειλε το Υπουργείο Εργασίας στις 15/03/2020, θα καταβάλλεται επίδομα ασθενείας κατά μέσο όρο €800 μηνιαίως στις ακόλουθες περιπτώσεις:

  • (α) Εργαζόμενοι οι οποίοι αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα προβλήματα υγείας και εμπίπτουν στον Κατάλογο που δημοσιεύθηκε από το Υπουργείο Υγείας, οι οποίοι πρέπει να απουσιάσουν από την εργασία τους για σκοπούς προστασίας της υγείας τους και μη επιδείνωσής της. Προϋπόθεση η προσκόμιση πιστοποιητικού από τον προσωπικό ιατρό τους
  • (β) Υποχρεωτική απουσία από την εργασία σε εργαζομένους με οδηγίες ή εντολή των Αρχών (Κατηγορία 1 [υποχρεωτικός περιορισμός υπό ιατρική παρακολούθηση (καραντίνα)] και Κατηγορία 2 [αυτοπεριορισμός υπό τηλεφωνική παρακολούθηση]), νοουμένου ότι οι υπό περιορισμό εργαζόμενοι κατέχουν πιστοποιητικό που εκδίδεται από το Υπουργείο Υγείας.
  • (γ) Για σκοπούς ενίσχυσης των αυτοτελώς εργαζομένων, το επίδομα ασθενείας θα καταβάλλεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όπως και στους μισθωτούς, δηλαδή από την τέταρτη ημέρα, αντί από την ένατη όπως ισχύει σήμερα.

Στις περιπτώσεις όπου εργοδοτούμενος βρεθεί θετικός στον κορωνοϊό ή νοσηλευτεί, τότε δύναται να κάνει χρήση της υφιστάμενης διαδικασίας για λήψη χορήγησης επιδόματος ασθενείας.

Πότε δικαιούμαι «ειδική άδεια»;

Η ταχεία μετάδοση του κορωνοϊού και η κήρυξη του σε παγκόσμια πανδημία κατέστησε αναγκαία, μεταξύ άλλων, την προσωρινή αναστολή λειτουργίας όλων των σχολείων παγκυπρίως, σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, τόσο δημόσιων όσο και ιδιωτικών. Τούτο έχει ως αποτέλεσμα μεγάλο ποσοστό εργαζόμενων γονέων να πρέπει να παραμένει στο σπίτι για να φροντίζουν τα ανήλικα τέκνα τους.

Ως εκ τούτου προβλέφθηκε ότι, θα χορηγείται «Ειδική Άδεια» 4 εβδομάδων, μη συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων αργιών, σε γονείς που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα, για τη φροντίδα παιδιών ηλικίας μέχρι 15 ετών.

Για γονέα με μισθό μέχρι €2.500: για τα πρώτα €1.000 του μισθού του γονέα θα καταβληθεί επίδομα «ειδικής άδειας» σε ποσοστό 60% του μισθού και για τα επόμενα €1.000 του μισθού του, θα καταβληθεί επίδομα σε ποσοστό 40%. Σημειώνεται ότι σε περιπτώσεις μονογονεϊκών οικογενειών, η αναλογία για καταβολή του επιδόματος διαφοροποιείται στο 70% και 50% αντίστοιχα.

Η άδεια θα παραχωρείται σε έναν από τους δύο γονείς και εάν ο ένας γονέας λάβει την υπό αναφορά άδεια, ο άλλος δεν μπορεί να λάβει αντίστοιχη άδεια ταυτοχρόνως. Επίσης, εάν ο ένας γονέας εργάζεται/λαμβάνει επίδομα ανεργίας/ συμμετέχει σε Σχέδιο Αναστολής Εργασιών και ο άλλος όχι, ο εργαζόμενος γονέας δεν τη δικαιούται, εκτός εάν ο γονέας που δεν εργάζεται έχει νοσήσει ο ίδιος με τον ιό ή νοσηλεύεται ή είναι πρόσωπο με αναπηρία ή είναι πρόσωπο που βρίσκεται σε υποχρεωτικό περιορισμό.

Η υπό αναφορά άδεια σε γονείς για τη φροντίδα παιδιών θα παραχωρείται, εάν η φύση της εργασίας τους δεν επιτρέπει την τηλεργασία ή την εργασία από το σπίτι ή την εργασία με ευέλικτο ωράριο και εάν δεν υπάρχει εσωτερική βοήθεια. Σε αυτό δεν περιλαμβάνονται οι γιαγιάδες και παππούδες. Η άδεια θα παραχωρείται σε συνεννόηση με τον εργοδότη, εφόσον υποβληθεί σχετική αίτηση.

Η εν λόγω άδεια εφαρμόζεται για γονείς προσώπων με αναπηρίες και εδώ δεν υπάρχει όριο ηλικίας, όπως πιο πάνω που αναφέρεται το 15ο έτος ηλικίας, νοουμένου ότι δεν παραχωρείται για τα εν λόγω πρόσωπα επίδομα φροντίδας.

Για οποιεσδήποτε περαιτέρω πληροφορίες ή διευκρινίσεις σχετικά με τα ανωτέρω μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με τα γραφεία μας στο This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. ή τηλεφωνικώς στο +357 22 669699.

Χαράλαμπος Γ. Προύντζος

Δημήτρης Καϊλής

Τάνια Τοφαρίδου

Προύντζος & Προύντζος Δ.Ε.Π.Ε

Αγίας Ελένης 36,

Γαλαξίας Building, Block B,

Γραφείο 602, 6ος Όροφος 1061

Λευκωσία, Κύπρος

Τηλέφωνο: +357 22 669699

Τηλεομοιότυπο: +357 22 669650

Ηλεκτρονική Διεύθυνση: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.